“Het zwembad heeft een veel dikkere jas gekregen”

Publicatiedatum: 
28 jan 2019
Het Leeghwaterbad ligt er nu weer bij alsof er niets is gebeurd. Maar achter de schermen werkten bouwvakkers, aannemers, specialisten en organisatie vorig jaar met man en macht om het klassieke zwembad weer fit te maken voor de toekomst. Het herstel dat nodig was aan dak en gevels greep de gemeente met bouwer Vaessen aan om te investeren in duurzaamheid. Een extra uitdaging bij de werkzaamheden: het bad bleef gewoon open. Wat bleef er allemaal verborgen voor de bezoekers van het zwembad? John van Meel, directeur bouw en onderhoud van bouwbedrijf Vaessen BV en Martin Krijgsman, projectleider bij gemeente Purmerend geven ons een kijkje achter de schermen bij de verduurzaming van het Leeghwaterbad.

Waar moeten we bouwbedrijf Vaessen nog meer van kennen?

Van Meel: “In Purmerend hebben we Sporthal De Beuk gebouwd. Zo is de gemeente ook bij ons terecht gekomen voor de verduurzaming van het Leeghwaterbad.”

Hoe begin je aan zoiets?

Krijgsman: “We moesten eerst weten hoe het gebouw eraan toe was, dus gaven we bouwer Vaessen de opdracht om goed onderzoek te doen. Dat onderzoek liet zien dat de schil om het gebouw lek was. We moesten de gevel en het dak vervangen.”

Wat hebben bezoekers gemerkt van jullie werkzaamheden?

Van Meel: “We hebben geprobeerd om te werken zonder geur-, geluid- of tochtoverlast. Waar je dan aan moet denken? Werken met een bepaalde verf die geen geur afgeeft bijvoorbeeld. In de centrale hal moest een steiger komen om tochtplaten tegenaan te zetten. ’s Avonds laat na sluitingstijd zijn we begonnen en hebben in de nacht doorgebouwd om geen geluidsoverlast te veroorzaken.
Krijgsman: Afgezien van gewijzigde lestijden hebben we eigenlijk helemaal geen opmerkingen gehad. Aan de ene kant mooi, want bezoekers hebben nergens last van gehad. Aan de andere kant zien bezoekers ook niet wat voor gigantische operatie het is geweest.”

Hoe hebben jullie de tochtoverlast opgelost?

Krijgsman: “De gevel gaat eruit en het dak gaat eraf, dus tocht voorkom je niet helemaal. Eén van de doelgroepen die dagelijks aanwezig is in het zwembad zijn de senioren. Het doelgroepenbad is 30 graden en aan de andere kant is het koud. Dus als je warm uit dat bad komt, dan begint het wel te tochten.”
Van Meel: “Hoe we dat hebben opgelost? Uiteindelijk hebben we een tijdelijke isolatiewand neergezet, dat verminderde de tocht- en kouproblematiek. In het wedstrijdbad hebben we gekozen voor sandwichpanelen (dat zijn geïsoleerde en luchtdicht afgewerkte panelen), zodat het toch open kon blijven. Dit was de uitdrukkelijke wens van Spurd, de organisatie van het zwembad.”

Dat is een hele organisatie, met zoveel mensen aan één gebouw werken?

Krijgsman: “Het is belangrijk om continu te weten wie er nou allemaal rondlopen, zodat de werkzaamheden elkaar niet in de weg gaan zitten. Dat vergt continu plannen. Vaessen heeft dat fantastisch gecoördineerd. Door open en regelmatig met elkaar te communiceren is de samenwerking heel soepel verlopen.”
Van Meel: Tijdens de bouwvak zijn we gestopt met de werkzaamheden, zodat we daarna met dezelfde mensen doorwerkten. Daarmee voorkom je onduidelijkheid, wat kan leiden tot fouten.”

Hoe zat het met de veiligheid van de bezoekers tijdens de bouw?

Van Meel: “Ook voor de veiligheid is het belangrijk dat je van elkaar weet, wie op welk moment aan het werk is. Vluchtwegen moeten intact blijven. In ruimtes die in gebruik zijn moeten de installaties blijven draaien, noodverlichting moet bijvoorbeeld blijven branden. Bij de hoofdingang hebben we een tunnel gemaakt. Daaromheen gingen de werkzaamheden door. Zo waren bezoekers beschermd als er iets viel.”
Krijgsman: “Ook al valt er een klein schroefje naar beneden, het zwembad is 12 meter hoog, dus dat is meteen ernstig.”

Hoe hebben jullie ervoor gezorgd dat er geen vertraging was?

Van Meel: “We moesten de gevel en het dak vervangen. De aansluiting tussen het dak en de gevel is het ingewikkeldst. De dakaansluiting hebben we daarom eerst nagebouwd met een mockup (proefmodel). Zo konden we met alle adviseurs, onderaannemers en leveranciers van te voren in de praktijk kijken hoe alles uitpakt. Waar past wat en waar loop je tegenaan.”
Krijgsman: “Voordeel van een mockup is dat je daarmee ziet dat het in werkelijkheid toch vaak anders is dan op de bouwtekening, zeker met wat oudere gebouwen.”

Toch ging het niet helemaal zoals gepland?

Van Meel: “Tijdens de werkzaamheden hebben we een aantal roestplekken ontdekt op de stalen balken waar het dak op ligt. Dit hadden we nog niet gezien, want daarvoor moest eerst de hele dakrand eraf. Gelukkig waren de weergoden ons goed gezind, het heeft de hele zomer bijna niet geregend. Krijgsman: “Samen met een verfspecialist hebben we gekeken hoe we dit konden verduurzamen. Dat betekende wel ineens dat we met zware schaarliften langs het zwembad moesten. Alleen staat het zwembad aan de buitenkant in het water.”
Van Meel: “Uiteindelijk hebben we aan de voorzijde bij de entree een ponton in het water gelegd, daar kun je dan weer een steiger op plaatsen.”
Krijgsman: “Je kan je voorstellen: zo’n ponton drijft in het water, als je daar iets zwaars op gaat zetten en het gaat kiepen kan zo’n heel ding omvallen Er kwam heel wat bij kijken om het veilig te houden voor de bezoekers en omwonenden.”

Duurzaamste zwembad in de regio?

Van Meel: “Vergeleken met andere zwembaden uit die tijd, is dit wellicht het duurzaamste van Nederland. Zo is het Leeghwaterbad één van de eerste zwembaden die we hebben uitgevoerd met triple glass (driedubbelglas). Daarnaast hebben we de isolatiewaarde van het dak verhoogd.
Krijgsman: “Het zwembad heeft een veel dikkere jas gekregen. Daarnaast hebben we de glijbaan geïsoleerd, dat is ook een grote bezuinigingspost op de energielasten. Zo is het zwembad met efficiënte slagen verduurzaamd.”

Klaar voor de komende 10 jaar?

Van Meel: “Bij goed onderhoud wel langer dan 10 jaar. Het gewone onderhoud hebben we gecombineerd met onze werkzaamheden. Op het moment dat een gedeelte van het zwembad dicht was, heeft Spurd ook meteen zijn onderhoud kunnen doen.”

Tevreden met het resultaat?

Krijgsman: “Meer dan tevreden, het laatste schroefje zit er in: het Leeghwaterbad is klaar voor de toekomst.”
Van Meel: “De gemeente, Spurd, alle aannemers en leveranciers, we hebben elkaar altijd gevonden in oplossingen, goede motivatie en teamspirit. Dit heeft geresulteerd in een verduurzaamd, mooi zwembad.”