Herengracht 17

Villa Maria. Ontworpen door Jan Stuijt, architect te Amsterdam, in opdracht van F. Middelhoff Bzn., koopman en kassier te Purmerend. Middelhoff liet dit pand bouwen voor zijn zoon. Zelf ging hij in de naastgelegen en gelijktijdig gebouwde villa Schoonoord (Herengracht 18) wonen. Gebouwd in 1907.

Bekijk ook Herengracht 18 en Herengracht 14.

Beschrijving Herengracht 17

Op nagenoeg vierkant grondplan gebouwde halfvrijstaande villa van twee bouwlagen onder een samengesteld dak gedekt met rode Hollandse pannen. Het dak heeft een uitgezwenkte dakvoet en een ruim dakoverstek op geprofileerde klossen. Linksachter is het dak lager doorgetrokken tot boven de één bouwlaag hoge linker helft van de linkerzijgevel.

De in halfsteens verband met snijvoeg gemetselde buitengevels zijn boven een trasraam van rode machinale waalklinkers uitgevoerd in geelroze machinale waalsteen.
De voorgevel (NO) kent een asymmetrische vensterindeling met zowel in de linker helft van de begane grond als in de rechter helft van de eerste verdieping twee schuifvensters met achtruits bovenlicht.
Rechts heeft de begane grond een groot driedelig rondboogvenster waarin een middenraam met twaalfruits bovenlicht tussen smallere zijramen met vijfruits bovenlicht.
Linksboven bevindt zich een schuifvenster met achtruits bovenlicht, en rechts hiervan een meerkleurig ruitvormig tegeltableau voorstellend een banderol met de naam “VILLA MARIA” temidden van bladwerk.

Ter hoogte van de verdiepings- en zoldervloer zijn enkele schootankers aangebracht. In het voorschild bevinden zich twee driehoekige zinkgedekte dakkapellen voorzien van een halfrond raam met kleine roedenverdeling.
Op het nokeinde linksboven en halverwege de nok van de hoger opgetrokken rechter dakhelft staat een vernieuwde vierkante schoorsteen van rode machinale waalsteen. De nokeinden van de rechter dakhelft worden bekroond door een zinken piron met bolvorm.

De risalerende rechter helft van de linkerzijgevel (ZO) heeft op de begane grond een halfronde erker met rondom (7) vensters voorzien van zesruits bovenlichten. Rond het als balkon fungerende erkerdak bevindt zich een houten balkonhek samengesteld uit afwisselend vijf vierkante spijlen en een plank met bovenin een uitgesneden bloemmotief.

Boven de voordeur bevindt zich een op twee consoles rustende gewelfde houten luifel (gedekt met zink) onder een halfrond meerruits bovenlicht voorzien van geel kathedraalglas. Het dakvlak boven de linker gevelhelft heeft rechts een dakkapel met vierruits openslaand raam en plat dak en links een forse dakopbouw waarin een door tienruits openslaande ramen geflankeerd vijftienruits vast middenraam.

Zowel de dakkapel als de dakopbouw hebben zinkgedekte zijkanten en worden bovenaan afgesloten door een kroonlijst. Laatstgenoemde is boven het middenraam van de dakopbouw halfrond verhoogd. Boven de dakkapel staat hoger op het linkerzijschild een driehoekige dakkapel als op het voorschild.De rechterzijgevel (NW) wordt door het buurpand grotendeels aan het oog onttrokken.

De achtergevel (ZW) is op de begane grond van links naar rechts voorzien van een groot samengesteld venster, een vernieuwde achterdeur waarnaast rechtsboven een valraampje, en een dubbele glasdeur met tienruits bovenlicht.

Boven de achterdeur bevindt zich ter hoogte van het achterliggende trapbordes een driedelig venster waarin een vast achtruits raam tussen twee achtruits openslaande ramen.

Het pand is van algemeen belang uit architectuur- en cultuurhistorisch oogpunt als grotendeels gaaf bewaard gebleven en voor Purmerend zeldzame villa uit het eerste kwart van de 20ste eeuw. Als onderdeel van een nog oorspronkelijke gevelwand heeft het pand stedenbouwkundige waarde. Daarnaast is de villa van belang als karakteristiek werk uit het oevre van architect Jan Stuijt.